Licenza Creative Commons
Esta obra ten unha licenza Creative Commons Atribución-Non comercial-Compartir igual 4.0 Internacional.

domingo, 18 de abril de 2021

Xardín das Nereidas, Samos

Admitamos denantes de calquera outra cousa que é a sorprendente figuración escultórica da fonte a que domina o xardín no claustro denominado das Nereidas. Os corpos ondulantes das serpes inclínanse cara ao visitante e cuspen en liquída traxectoria a auga da súa boca inflada. Insólita desde logo estampa neste mosteiro lucense que conta con estas cimbreantes ninfas pródigamente representadas, saíntes da árbore da fonte, alarde técnico e visual que encende ao espectador e paseante do xardín. O festín figurativo nada cicateiro amosa a voluptuosidade e a abundancia das esculturas cos seus xogos de auga brindando un espazo que moi ben se completa -e atopa acomodo- no exotismo das especies vexetais.
Pormenores do xardín das Nereidas, e ciprés milenario que lle da nome á capela do Salvador

Porén o trazado do xardín non parece nada espectacular, pero do que non é doado absterse da atración que supoñen os oito pretos peitos eclipsando verdor e arcos oxivais por igual, que desde logo non lle fan sombra. A vertical da torre do reloxo coa súa coroa metálica que emerxe da fábrica conventual; as especies perennes do xardín sempre verdes, os latexos sonoros das campás; o silencio espectante do espazo,...todo nos remite a esa luxuria discreta e obsequiosa monacal.
A hexemónica presenza das ninfas co seu dificil equilibrio dentro da fonte, canta as virtudes dun mundo mariño cheo de  perigos e de monstros, cando se somete ás influencias da superficie terrestre. Dones e dádivas do hídrico mundo azul, esta auga cantarina que avisa da súa chegada cun escenario no que a danza das serpes transforma en paraíso o xardín.

Xardíns no claustro Grande e das Nereidas
 
Dúas opcións hai para percorrelo escenario mitolóxico do xardín: o paseo discreto baixo as bóvedas e tralos arcos -en secuencia protexida-, e no que as alturas do claustro permiten escudriñalo desde puntos diversos de vista.; ou a achega directa á fonte dos milagres atravesando o campo da herba.

No ano 1946 instalouse no veciño claustro Grande ou de Feijoo a escultura do abade, magnífica obra de Francisco Asorey quedando equilibrada en certa medida ista disfunción que sufria co seu veciño das Nereidas, coa colocación dun grande obxecto e que motivou o remozamento da cruxía do xardín

martes, 2 de febrero de 2021

Granxa da Peregrina, Bertamiráns

A finca "La Peregrina" en Bertamiráns,  foi unha fermosa granxa rural e quinta de recreo do século XIX en San Xoán de Ortoño -hoxe incorporada ao núcleo urbano da capital amiense- que foi propiedade de Javiera García-Barrosa.



En 1911 Jenaro de la Fuente reflectiu nun plano firmado en Vigo o estado que presentaba entón a finca de 5 hectáreas e media de superficie, plano que adicou  aos seus amigos Javiera e Domingo.
Piña sobrevivente no peche de ferro




Roseira no vello pomar e palmeira canaria afectada co picudo


Tratábase dunha estensa propiedade que se desenvolvía intramuros en torno á casa, coa horta, o xardín e o pomar, e fóra deles o frondoso bosque de eucaliptos e carballos. A unidade que entón se veía no plano foi alterada parcialmente nos anos 90 do século pasado ao ser edificado o bosque -previa tala- cunha urbanización de vivendas acaroadas.



Unha verxa de ferro de cor verde titulada co nome da granxa no lintel e dúas piñas de fundición daban acceso ao conxunto dende o norte a través dun longo paseo rectilíneo emparrado que remataba en perspectiva na espadana da capela. Porén o aceso principal tiña lugar de forma directa a través dun patio dende a propia aldea da Peregrina a través do camiño de Ponte Loureiros e Ames.

Fig. 1 Pormenor do plano de Jenaro de la Fuente co bosque de eucaliptos e carballos. No interior da finca o miradoiro octogonal (Arquivo do Concello de Ames. Urbanismo)


A granxa describíase con carreiras e paseos cubertos con emparrados circundando a propiedade, campo de vides en espaller de cepa redonda, horta, xardín reticulado que se estendía cara o nordeste plantado con árbores frutais, e o bosque de eucaliptos e carballos alineados en plantación na parte alta extramuros e que albergaba no seu seo un pequeno miradoiro octogonal (Fig.1)



Hoxe convertida con bo éxito nun ben municipal adopta as funcións de parque urbano e de lecer e incorporou na  súa remoción novos elementos coma un labirinto de buxo ou un estanque de patos.

Solaina leste

Acceso norte e capela ao  final da perspectiva

Emparrado supervivente do trazado orixinal

Labirinto de buxo incorporado a finais dos anos 90

domingo, 27 de septiembre de 2020

Destrución do xardín das Castaño!, Padrón

Prosegue a destrución no casco vello de Padrón dun novo xardín histórico: o xardín ecléctico das Castaño.

Con orixe nunha das escasas hortas fluviais medievais que se conservaban e que non foran colmatadas coa construción do paseo decimonónico do Espolón, esta fermosa arquitectura amosaba un trazado de buxo en retícula e un plantel de árbores centenarias entre as que salientaba un esbelto trachicarpus fortunei e unha camelia únicos na contorna.

De nada serveu o seu valor natural, a súa situación a carón do rio Sar e o seu afamado paseo, nin tampouco a trama medieval protexida da cidade, o resultado, como sempre pasa coa cegueira urbanística e política é que perde a cultura dun pobo.

viernes, 11 de septiembre de 2020

Bosques de Galicia

Metamorfose do monte galego.
Unha intervención artística de Cristina García Fontán nas torres Hejduk, Santiago de Compostela

Especies invasoras na torre vítrea

Prat de especies autóctonas na torre opaca

jueves, 20 de agosto de 2020

Destrución do xardín do Campo de Conxo

 Tras máis dun cento de anos cualificando un magnífico espazo veciñal de relación social, con paseo de plátanos, campo de xogos e xardín de convivencia entre veciños e internos do hospital, se destrúen os xardíns do Campo de Conxo para (eufemísticamente) recualificar e reconvertir o xardín en praza dura ao servizo dos turistas do todopoderoso Camiño xacobeo

Xardíns do vello Campo de Conxo co muro de pedra que os protexía do tráfico viario.  Fonte: xardinshistoricos


O concelleiro de obras competente admite trala tala pola radio que está triste, o alcalde non cree preocupante o caso por contar xa Santiago cunha extensa superficie arborada, a Administración autonómica explica que o problema o teñen as cotas do terreo (e por extensión supoño o mundo por non ser plano)... e o que resulta de todo isto é un novo autorretrato cruel do noso país incapaz de valorar o seu patrimonio vexetal e onde as árbores e o espazo cualificado do xardín non valen nada. O campo tradicional convertido en praza dura

miércoles, 22 de julio de 2020

Revista CASA DOS ESPELLOS

Novo número da revista
  Casa dos espellos

Betanzos, 2020

Descargue o exemplar en:
https://casadosespellos.wordpress.com/

miércoles, 1 de julio de 2020

O Rexo, Allariz, 1997

Intervención artística de Agustín Ibarrola no bosque de ribeira do Rexo na parroquia de Requeixo de Valverde.

Comunidades de antas, vacas e ovellas nas ribeiras do rio Arnoia.

Gran semicírculo lítico na pradeira do bosque.

Ameneiros de cores no espello fluvial.

Pontella tradicional alintelada para cruzar o rio Arnoia.

Illa fluvial formada polas canles do aproveitamento hidráulico, presa en diagonal e fermoso conxunto etnográfico.

Bosque de ribeira con carballos, salgueiros, ameneiros e piñeiros ao paso polos montes de Cuadraga e Meire.

Presa e azude de derivación augas arriba na Forca.

Granxa e queixería xestionada pola fundación Ramón González Ferreiro.

Agrupación pictórica de ameneiros (alnus glutinosa)

Gran semicírculo lítico na pradeira do Rexo e carballeira de fondo

Pormenor pictórico


Pontella tradicional de 12 vans


Pedra horizontal con fieitos

Paisaxe arnoiesa alaricense


Umbral con monolitos na illa



As pinceladas Ibarrola xunto ao río.


Estalotes de xuño

sábado, 6 de junio de 2020

Cemiterio dos Remedios, Betanzos

Paseo principal transversal

  
Xardín camposanto da igrexa renacentista de Nosa Señora do Camiño ou dos Remedios de Betanzos.

Unha campaniña de avisos acaroada no muro informa do tempo dos defuntos; paseos ordeados rectilíneos delimitados por muretes vexetais... unha mesa de pedra recibe aos cadaleitos; os teixos obedientes verticais apuntan ao ceo e acompañan solemnes o último momento das almas na terra; e un campo interior de sepulturas que cubre e se estende a totalidade da terra.

Un campo maioritariamente de cruces de tódolos estilos e materiais, o sinxelo monumento art deco de Estrella Mellid, os poderosos troncos nervados dos teixos... as citas post mortem gravadas para o recordo.




María Magdalena penitente
1921 de Escudero versus Canova



Dominando a cidade de Betanzos este cemiterio neoclásico aos pés do santuario mariano, deseñouse nun dos bancais do monte da Croa recibindo aos peregrinos a Compostela.

Catorce chameantes teixos, agora centenarios, taiados coma esbeltos cilindros forman a estrutura vexetal deste espazo funerario e delimitan o rectángulo principal no que moran os defuntos.
O muro de contención norte se aproveita para aloxar os nichos en altura mentres que o seu paralelo muro sur se constitúe e habilita como terraza aberta á paisaxe das mariñas e longo paseo rectilíneo.

No centro e eixo do alongado rectángulo que forma a súa planta incorpórase un círculo a modo de rotonda para instalar un dos principais panteóns das ilustres familias da cidade: o túmulo Pita. Pechado con verxa de ferro dótase tamén do seu propio axardinamento interior con cuartos de círculos de buxo e teixos esquinados e constitúe por si mesmo un cemiterio dentro do cemiterio.





Longo paseo sur aberto á pasisaxe




A principal escultura diste parque mortuorio -polo demáis bastante modesto no tocante a imaxinería funeraria- é a fermosa copia en mármore branco da Magdalena Penitente de Antonio Canova (museo municipal de Xénova) neste caso executada por Escudero en 1921. Contando deste xeito Betanzos -ao igual que fixera Juan García vinte anos antes coa parella de leóns do Pasatempo- con outra copia das obras do celebrado escultor trevisano.

Peche suroeste en terraza con pináculo






jueves, 6 de febrero de 2020

O Pasatempo de Betanzos declarado Ben de Interese Cultural!

O consello da Xunta de Galicia declarou esta mañá na categoría de Xardín Histórico ao Pasatempo de Betanzos como Ben de Interese Cultural






martes, 12 de noviembre de 2019

Expediente de descatalogacion. Arbores senlleiras

-  Morte da arquitectura vexetal do parterre barroco do pazo de San Lourenzo de Trasouto (Ben de Interese Cultural) atacado polo fungo cilindrocladium
-  Teixo e araucaria excelsa, árbores senlleiras  da finca Tenreiro en Pontedeume.
- Castiñeiro do Mola, A Mezquita
- Castiñeiro da Regadiña, A Pobra de Trives
- Ciprés de Lawson do castelo de Soutomaior.
- Carballo albar e rebolo de Quindous, Cervantes
- Nogueira de Licín, O Saviñao
- Tileiras prateadas do mosteiro de Oseira, Cea
-Morte da Araucaria excelsa do pazo de Rubiáns, Vilagarcía de Arousa

O Diario Oficial de Galicia de oito de xullo de 2019 constata a derrota da administración na conservación do patrimonio cultural vexetal, desistindo da defensa do noso patrimonio verde.

https://www.xunta.gal/dog/Publicados/2019/20190708/AnuncioG0532-250619-0009_gl.html

sábado, 2 de noviembre de 2019

Illa da Xunqueira, 1999, Pontevedra

Esta atractiva e tamén insulsa illa do rio Lérez, plana, inundable, regulada por unha presa e cun eucaliptal ao norte, acolle a valiosa colección municipal de arte contemporánea convertendo a xunqueira fluvial tradicional nunha illa de esculturas desapercibida.


Vista xeral dende o leste

Xaminorio Xunquemenes Abay, Enrique Velasco

Petrarca, Ian Hamilton Finlay

Menhir, Ulrich Rükriem

Fernando Casás

Cielo acortado, Giovanni Anselmo

Jenny Holzer

Liña de pedras de Richard Long

Vista xeral dende a canle oeste




Labirinto de Pontevedra, Robert Morris


Pirámide, Dan Graham


La casita, José Pedro Croft

Anne & Patrick Poirier

Pavillón Poirier

Saavedra, Francisco Leiro



domingo, 1 de septiembre de 2019

Paisaxe sanitaria en Castro de Ribeiras de Lea, Castro de Rei

As paisaxes dun centro de saúde 
Xardín, espazo público e campo deportivo en Castro de Ribeiras de Lea.
Un campo de fútbol insólito convertido por primeira vez nun xardín, unha pradeira verde que acompaña e na que levita o longuisimo prisma deitado de formigón do centro de saúde da vila, proxecto do arquitecto Fernando Blanco.


Vista co campo de fútbol exercendo de pradeira panorámica

A abstracta planta baixa que o centro decide liberar mostra moi rotunda o seu esqueleto sen aspaventos. Primeiro é o futbol, pero por enriba del está a saúde de todos.

Acerto na configuracion dos espazo publicos e deportivos, que se respetan uns aos outros resultando unha conxunción que liga o deporte á saúde e estes á Natureza, aire libre e ao xardín.
A naturalidade con que se asocia o deporte do futbol (convertido aqui gracias ao prisma sanitario nun deporte sofisticado) á sanacion do corpo fai desta austera pradeira un forte lenitivo urbano.


Entrada acompañada polas copas dunha expresiva aliñación de bidueiros